Iedere burger- of bedrijfshulpverlener kent regel nummer 1 van de hulpverlening uit zijn hoofd: Voordat je een slachtoffer benadert, moet je zeker weten dat je dat veilig kan doen.

De term “eigen veiligheid” is een begrip in hulpverleningsland, maar de afgelopen weken heeft de term “eigen veiligheid” toch een andere dimensie gekregen. Sinds een aantal weken zijn we allemaal in een uitzonderlijke situatie beland waarbij een leven redden nog meer bijzonder wordt.

De term eigen veiligheid heeft een andere dimensie gekregen

De wereld is door het Coronavirus, ook wel COVID-19 genoemd, in een crisis beland. Termen als isolatie, beperkende maatregelen en veilige afstand horen we dagelijks en passen ze (gelukkig) ook massaal toe. Gelukkig worden tijdens het schrijven van dit artikel ook de eerste positieve geluiden gemeld; minder acute opnames op de IC afdelingen in Nederland. Iedereen zal blij zijn als deze pandemie achter de rug is.

Maar virus of geen virus; er zijn dagelijks mensen die gereanimeerd moeten worden. En hoe ga je daar als (burger-) hulpverlener mee om? Hoe zit het nou met je eigen veiligheid, start je wel of niet reanimeren of moet je überhaupt wel naar een reanimatie gaan? Dit artikel geeft antwoord op deze vragen.

Ambulance-, brandweer- en politiepersoneel hebben protocollen die gevolgd moeten worden, waarbij ook persoonlijke hulpmiddelen beschikbaar zijn. De burgerhulpverlener heeft geen protocol.

Het RIVM, de Nederlandse ReanimatieRaad, HartslagNu, de Nederlandse Vereniging van Medische Managers Ambulancezorg, Ambulancezorg Nederland hebben daarom aangescherpte richtlijnen opgesteld om de burgerhulpverlener te beschermen voor een eventuele besmetting met het Coronavirus.

Wat houden deze richtlijnen in?

De volgende richtlijnen gelden voor burgerhulpverleners:

• Gebruik in ieder geval hulpverleningshandschoenen. Deze zijn vaak terug te vinden in de tas van de AED;
• Luister en voel niet of iemand nog ademhaalt, kijk alleen. Let bijvoorbeeld op een agonale ademhaling. Raak het hoofd van het slachtoffer niet aan!

In de 112-meldkamer is een aangepast beleid om te achterhalen of een slachtoffer mogelijk COVID-19 positief is.

Bij een slachtoffer zonder COVID-19 besmetting geldt:

• Geef geen mond-op-mondbeademing;
• Geef wel borstcompressies;
• Sluit wel de elektroden van de AED aan.

Bij een slachtoffer met vermoeden van COVID-19 besmetting geldt:

• Geef geen mond-op-mondbeademing;
• Geef geen borstcompressies;
• Sluit wel de elektroden van de AED aan.

Ga niet naar een reanimatie als:

• Je je ziek voelt, of iemand in je gezin ziek is.
• Je behoort tot een hoogrisicogroep.

Ook belangrijk:

• Bij kinderen (tot de puberteit) geldt het normale reanimatieprotocol. Probeer hierbij zelf een inschatting te maken of het kind in de puberteit is.
• Er mogen maximaal 2 hulpverleners (inclusief brandweer/politie) bij een slachtoffer zijn. Anderen staan op minimaal 1,5 meter afstand.
• Pocketmasks, Kiss of Lifes of andere beschermingsmiddelen bij mond-op-mond-beademing, beschermen niet tegen besmetting met het coronavirus. Gebruik ze daarom niet!
• Desinfecteer je handen en polsen bij een ambulance direct na de reanimatie.
• Krijg je in de dagen/weken na de reanimatie klachten die mogelijk duiden op COVID-19? Volg dan de adviezen van het RIVM. Neem zo nodig contact op met je eigen huisarts.
• Wees je ervan bewust dat het ambulancepersoneel altijd in beschermende kleding naar een reanimatie toe zal gaan. Het betekent niet dat het slachtoffer ook daadwerkelijk besmet is.

(Bron: HartslagNu)

Niet te vergeten: Je bent als burgerhulpverlener in deze bijzondere tijd niet aansprakelijk voor het niet uitvoeren van de beademing/reanimatie!

Patrick de Wit

MaxPrevent
Samenwerken aan veiligheid

Het gebeurt altijd onverwacht. Je zat net nog samen koffie te drinken in de kantine, en nu ligt jouw collega onwel op de grond en heeft hulp nodig. Je bent BHV-er en je moet nu gaan handelen, maar er staat niet op zijn voorhoofd wat hij mankeert. Er is stress en je hoopt dat je juist handelt. Je wilt hulp krijgen, dan sta je er niet alleen voor. Je hoort iemand roepen dat 112 gebeld is, maar voorlopig ben je op jezelf aangewezen.

Iedere werknemer maakt deel uit van de noodorganisatie

Ik had onlangs een kennismakingsgesprek bij een nieuwe opdrachtgever en stelde de vraag: Hoe is jullie noodorganisatie eigenlijk geregeld?
“Ik mag het afkloppen, maar hier gebeurt gelukkig nooit iets” was het antwoord. Dat antwoord verbaasde mij niet, want dat hoor ik met grote regelmaat als ik op bezoek ben bij bedrijven.
“En als er wel wat gebeurt dan hebben we toch de BHV” vervolgde hij.

Maar is dat wel zo? Gebeurt er daadwerkelijk niks op de werkvloer? Of wordt het simpelweg niet gemeld en is het dus niet bekend? En is de BHV wel de noodorganisatie?

Die laatste vraag stel ik regelmatig aan mijn opdrachtgevers; is de BHV wel de noodorganisatie?
Daar moet iedereen meestal even over nadenken. De BHV-ers worden gezien als de eerstelijns noodorganisatie. Ik ben van mening dat dit slechts gedeeltelijk waar is.

BHV-ers worden, als het goed is, jaarlijks getraind om te kunnen handelen bij een incident. Als de externe hulpdiensten nodig zijn moet er worden opgeschaald en totdat deze arriveren moet de BHV-er het incident kunnen managen. Dat is een serieuze opgave.

Maar wat doet de collega die toevallig geen BHV-cursus heeft gevolgd? Daar zit de sleutel tot een soepel werkende noodorganisatie want iedere werknemer in een bedrijf maakt deel uit van de noodorganisatie en heeft daarin zijn eigen taken. BHV is werk, maar deel uitmaken van de noodorganisatie dus ook. En als het werk is heeft de deelnemer aan deze noodorganisatie, de collega zonder BHV-opleiding, ook recht op informatie.

De BHV-ers zijn opgeleid om beginnende branden te blussen, eerste hulp te verlenen en indien nodig op te schalen en zijn leidend in het geval van een incident.

Degene zonder BHV-opleiding hebben daarentegen ook belangrijke taken uit te voeren, zowel in de voorbereiding (preparatie) als tijdens een incident (repressie). Denk hierbij aan het gebruiken van de dichtstbijzijnde nooduitgang en het begeleiden van bezoek naar de verzamelplaats tijdens een ontruiming en het melden op de verzamelplaats bij de BHV-er. Maar het kan ook zeker nuttig zijn als iedereen op de hoogte is waar een AED kan worden opgehaald. Een BHV-er heeft op dat moment een leven te redden en het halen van een AED kan prima door een collega zonder BHV-opleiding.

Zo zijn er nog veel meer taken die door niet BHV-ers kan worden uitgevoerd. En als iedereen dat doet, wordt het leven van een BHV-er erg aangenaam.
De winst zit dus in de preparatie. Iedere medewerker moet wel op de hoogte worden gebracht van wat de taken zijn tijdens een incident. Hierdoor wordt men meer bewust van de eigen werkplek, wat vervolgens weer bijdraagt aan een soepel lopende noodorganisatie. Ook worden onveilige situaties eerder gemeld zodat deze worden opgelost.

Een mooi praktijkvoorbeeld is dat ik tijdens een bedrijfsbezoek voor het uitvoeren van de Risico-Inventarisatie een aantal werknemers van het betreffende bedrijf wat vragen stelde over hun werkplek. Een van die vragen was: “Weten jullie waar het dichtstbijzijnde blusmiddel is te vinden?” Geen van de medewerkers wist het antwoord, tot ik vroeg of ze mij konden vertellen waarom dat er een blusser-pictogram was opgehangen boven de plek waar hun jassen hingen. En inderdaad…de blusser was gevonden.

De actuele kennis van je eigen werkplek kan essentieel zijn tijdens een incident. Ook voor collega’s zonder BHV-opleiding.

Patrick de Wit

MaxPrevent
Samenwerken aan veiligheid

Risico-inventarisatie -en-evaluatie (RI&E)

Om een goed arbo-beleid te kunnen vormgeven, moet de werkgever een overzicht opstellen van alle gevaren die in het bedrijf kunnen voorkomen. Met deze risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) kan het bedrijf de gevaren aanpakken om zo de kans op arbeidsgerelateerde gezondheidsklachten en ongevallen tot een minimum te beperken. Het aandeel bedrijven met een RI&E is toegenomen van 45 procent in 2016 naar 49 procent in 2018. Ruim tachtig procent van de werknemers werkt bij een bedrijf met een RI&E. Dit komt doordat grote bedrijven doorgaans vaker voldoen aan arbo-verplichtingen dan kleine bedrijven. De Inspectie SZW kan een bedrijf direct beboeten als een RI&E ontbreekt.

“Het voorkomen van arbeidsongevallen en werkgerelateerde gezondheidsklachten kan en moet beter. Wie ’s ochtends naar zijn werk gaat, moet ’s avonds ook weer gezond en veilig thuis kunnen komen”, zegt inspecteur-generaal Marc Kuipers.

11 procent houdt zich aan geen van de voorwaarden

Er zijn ook bedrijven die zich aan geen van de voorwaarden houden: 11 procent, waarbij in totaal zo’n 7 procent van alle werknemers werkzaam is. 67 procent van de werknemers is in dienst bij een van de bedrijven die aan alle eisen voldoen.

Vooral in de bouwnijverheid en de landbouw speelden relatief veel arbeidsrisico’s in 2018. Hierbij ging het over bijvoorbeeld werken op hoogte, werken met harde geluiden, of repeterende bewegingen.

Uw veiligheid is onze expertise!
MaxPrevent helpt u bij het uitvoeren van de Risico Inventarisatie binnen uw organisatie.
MaxPrevent ontzorgt en helpt u bij de vertaalslag van de RI&E naar de praktische uitvoering op de werkvloer. Neem contact met ons op voor meer informatie.

Welke AED’s worden teruggeroepen?

De inspectie heeft ontdekt dat een Nederlandse fabrikant AED’s op de markt heeft gebracht met een vervalst CE-certificaat. Het gaat om AED’s van de merken Telefunken en HeartReset geproduceerd vanaf 18 juli 2016.

Voor zover bekend zijn er 99 AED’s van dit type aan Nederlandse klanten geleverd.

Hoe kunt u controleren of uw AED een vervalst CE-certificaat heeft?

Heeft u een AED van het merk Telefunken of HeartReset? Controleer dan het serienummer van de AED. De eerste twee cijfers staan voor het productiejaar, het derde en vierde cijfer staan voor de productieweek. Heeft u een AED geproduceerd vanaf 2016 (eerste twee cijfers ‘16’), week 29? Dan adviseert de IGJ u deze zo spoedig mogelijk te vervangen.

Weet u het niet zeker? Maak dan een foto van het serienummer en stuur deze per mail op naar info@maxprevent.nl. Wij controleren het voor u en geven u desgewenst advies.

Voor meer informatie en het downloaden van het rapport van de inspectiedienst verwijzen we u naar de website van de IGJ.

Wat verandert er voor AED’s?

Er zijn heel wat wijzigingen, met name op administratief gebied, maar de belangrijkste verandering voor fabrikanten van AED’s is de verplichting tot klinische testen. Die worden aanzienlijk uitgebreid en strenger. Fabrikanten moeten aan de hand van klinische testen kunnen aantonen dat hun AED’s effectief werken. De hele testprocedure doorlopen vraagt veel tijd en geld per type AED. Daarnaast zal de technische documentatie uitgebreider en strenger worden en moeten AED’s beter traceerbaar worden voor het geval ze teruggeroepen worden.

Verwacht wordt dat een aantal fabrikanten daar niet in zullen investeren, en hun AED-activiteiten na de uitloopperiode tot 2024 zullen stopzetten. Op dit moment is nog niet bekend voor welke merken AED’s dit het geval zal zijn.

Andere AED-leveranciers zijn al langere tijd bezig met de voorbereidingen en hebben al bevestigd tijdig compliant te zullen zijn met de nieuwe MDR wetgeving. Zo heeft de Europese fabrikant Schiller al in december 2018 een statement afgegeven dat hun AED’s van het type Schiller Fred PA-1 en DefiSign Life al volop in dit proces zitten. De verwachting is dan ook dat de Schiller PA-1 en DefiSign AED’s als één van de eersten zullen voldoen aan de nieuwe MDR.